Kanda yükselen ürik asidin eklem içinde yoğunlaşıp kristal halinde çökmesiyle oluşan iltihaplı bir eklem hastalığı olan gut hakkında önemli bilgiler veren VM Medical Park Kocaeli Hastanesi’nden Romatoloji Uzmanı Dr. Orhan Eren, genellikle ayak başparmağı eklemi ve çevresinde şiddetli ağrı ve kızarık şikâyetleriyle ortaya çıkan hastalığın aynı zamanda el parmaklarındaki uç eklemlerde, dizlerde, tarak kemiği ve diğer eklemlerde de gözükebileceğini söyledi.
“Bazen hastalar yere basmakta bile zorlanırlar”
5-6 günde hastalığın tedavi edilmeden de geçebileceğini ifade eden Uzm. Dr. Orhan Eren, ürik asit seviyesinin yükselmesi ile etkili olan hastalığın eklem dışı bölgelerde görülmesi sonucunda böbrekte taş oluşumuna ve damar sertliği riskine de yol açabileceğini kaydetti.
Gut hastalarının ürik asit içeren et ve et ürünlerini tüketmemeye özen göstermesinin önemli olduğuna vurgu yapan Uzm. Dr. Orhan Eren, gut hastalığının şiddetli ağrılara yola açabileceğinin altını çizerek “Ataklar öyle şiddetlidir ki, hastalar bazen yere basmakta bile zorlanırlar. Bazen ayakkabı giymek çok ağrılı olur, bu nedenle hastaneye ancak terlik giyilerek gidilebilir. Gut hastalığı kendi kendine geçse bile, hastalar bu şiddetli ağrıların tekrarlamaması için tedavi olmaya giderler” dedi.
“Böbrekte taş oluşumu ve damar sertliği riskini artırıyor”
Gut hastalığının kırmızı renkte olması ile diğer eklem romatizmalarından ayrıldığına dikkat çeken Uzm. Dr. Orhan Eren, “En sık ayak başparmağını tutsa da el parmaklarının uç eklemlerini, dizleri, tarak ve diğer eklemleri de tutabilir. Tedavi edilmezse en sık el parmak uçlarında ve ayak başparmağında şekil bozukluğu yapar. Eklemin şekil bozukluğuna ek olarak eklem içinde ‘tofüs’ denilen beyazımsı ürik asit kristal birikimleri de olur.
Bu tofüsler kulak gibi eklem dışı bölgelerde de olabilir. Ürik asit yüksekliği, eklem hastalığı dışında böbrekte taş oluşumuna ve damar sertliği riskine de yol açabilir. Kırmızı ve beyaz et gibi proteinlerin metabolizması sonucu ortaya çıkan pürin maddesinin yıkımı ile ürik asit oluşur. Kanda eriyik olarak dolaşır, eklem içinde yoğunlaştığı zaman kristal haline dönüşerek eklem iltihabı yapar.
Et ve et ürünleri ne kadar çok yenilirse kandaki ürik asit de o kadar yükselir. Bu nedenle gut hastalığında hem kırmızı hem de tavuk balık gibi beyaz et ürünleri de yasaklanır. Böylece ürik asit seviyesi düşürülmeye çalışılır. Bu amaçla ürik asidin idrarla atılmasını sağlayan ürikozürik ilaçlar da kullanılabilir” diye konuştu.
“Böbrek taşı oluşturmaması için bol su içilmelidir”
Gut hastalarının dikkat etmesi gereken unsurlar hakkında da önemli bilgiler veren Uzm. Dr. Orhan Eren, “Ürik asit idrardan atılırken idrar kanallarında çökmemesi ve böbrek taşı oluşturmaması için bol su içilmelidir. Ürik asit, ilaçlar ve et ürünü proteinli yemek kısıtlaması ile normal seviyeye çekilmeye çalışılır.
Kandaki ürik asit seviyesi normale döndükten sonra hastalar az miktarda ve az sıklıkla et ürünleri yiyebilir ancak burada kan ürik asit seviyesi sürekli takip edilmelidir. Tüketim bu seviyeyi tekrar yükseltmeyecek miktarda ayarlanmalıdır. Gut tedavisindeki diğer bir ilaç da kolşisin etken maddesinin bulunduğu bir ilaçtır.
Bu ilaç hem atak sırasında ağrı ve iltihabın geçmesi hem de uzun dönemde atakların gelmemesi için kullanılır. Sık atak geçiren hastalarda kolşisinin yanı sıra ürik asidi idrarla attıran ürikozürik ilaçlar, kortizon olmayan iltihap giderici, ağrı kesici içeren ilaçlar ve gerekirse kısa etkili kortizon da kullanılabilir” şeklinde konuştu.