2008 yılında sosyal güvenlik sisteminde bir düzenleme yapıldı. Buna göre; 1 Ekim 2008'den önce sigortalı olanları emeklilikte avantajlı kılacak bazı haklar tanındı.
1 Ekim 2008'den önce sigortası başlayan kişilerin emekliliği ile ilgili memur mu, SSK lı mı yoksa Bağ-Kurlu olarak mı emekli olacağına, emeklilik tarihinden geriye doğru son 7 yıllık hizmet süresine bakılarak karar veriliyor.
3.5 YIL BELİRLEYİCİ
Son 7 yıllık hizmet süresi 2520 gün (360x7) ediyor. Bu 7 yıllık süre içerisinden son 1261 günde (3.5 yıl) hangi kurumdan sigorta primi ödendiyse emeklilik de ona göre hesaplanıyor. Son 7 yıllık süre içinde hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu yasaya göre aylık bağlanıyor. Bu düzenleme milyonlarca kişinin emekliliğini ve em'ekli maaşmı etkiliyor.
9000 GÜNE ÇIKIYOR
SSK'dan emekli olmanın birçok avantajı var. Bir SSK'lı çalışan Bağ-Kur'lulardan daha erken emekli olduğu gibi daha fazla emekli maaşı da alıyor. Aynı şartları taşıyan bir sigortalı son 3.5 yılında SSK'dan emeklilik hakkı kazanırsa, bir Bağ-Kur'luya göre 900 gün erken emeklilik şansı elde ediyor. Ayrıca SSK'lı bir çalışanın ödemesi gereken en yüksek prim 5000-5975 gün arasındayken, Bağ-Kur'lu için bu süre 9000 gün.
SSK AVANTAJLI KONUMDA
Son 3.5 yılda SSK'dan prim ödeyerek emekli olanların emekli aylıkları da yüksek oluyor. Normal şartlarda 2008'den sonra Bağ-Kur'dan emekli olanm aldığı taban aylık 750 lira civarındayken SSK'dan emekli olan 1000 liraya yakın maaş bağlanıyor. Arada 200-300 lira fark var. Biraz daha yüksekten prim ödeyenlere bağlanan maaşlar arasındaki fark ise 500 lirayı aşıyor. Mevcut sistemde SSK avantajlı konumda. Askerlik borçlanması dikkate alınır mı?
Kanuna göre; son 7 yıllık fiili hizmet süresi olarak değerlendirilen süre sigortalının bizzat çalıştığı süredir. Bu sürenin hesabında askerlik borçlanması, yurtdışı borçlanması gibi süreler söz konusu 7 yıllık süre içinde ise dikkate alınır. Yoksa alınmaz.
Çünkü borçlanma ile borçlanma yapılan süreler satm alınır. Örneğin 1979'da askerlik yapan kişi borçlanma yapması durumunda 1979'daki askerlikte geçen süreyi satm alır. Bu yüzden son 7 yıllık süre içinde değilse dikkate alınmaz. Çalışma hayatında son 7 yıl çok önemli. Son 7 yıl içinde en fazla prim hangi kurumdan (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) ödenirse o kurumdan emekli olunuyor. Yıllarca Bağ-Kur primi yatırıp son 1261 gün (3.5 yıl) SSK'dan yatırırsanız daha erken emekli olup yüksek maaş alırsınız
SİGORTA NASIL DEĞİŞTİRİLİR?
Bakkal dükkanı olan bir kişi, fabrikada SSK'lı olarak işe başladığında Bağ-Kur kapsamından çıkmak durumundaydı. Bağ-Kur'u kapatana kadar sigortalı olması mümkün değildi. Ancak sistem 2011'deki torba yasa ile değişti. Bu durumdaki vatandaş, bakkal açtığı gibi bir fabrikada işçi olarak da çalışabilir. Üstelik dükkanı kendi adına da işletebilir. Bunun tek şartı SSK'lı çalıştığınız işyeri kendinize ait olmayacak. Başkasına ait işyerinde sigortalı olmanız gerekiyor.
Bu yöntemle erken emekli olup daha yüksek emekli Eğer son 2520 gun maaş, almak mümkün, içinde (prim ödenmeyen, boş geçen sürelerin önemi yok) ikiden çok sosyal güvenlik kurumu veya statüsüne ait prim günleri varsa o zaman 1260 gün şartı aranmaz. SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı, özel bankaborsa sandığı varsa son 2520 günün içinde hangisi daha çok prim gününe sahipse oradan emekli olursunuz.
Vatandaşlarımız özellikle son 7 yılda ödedikleri primlere dikkat etmeliler.